Wat er in maart allemaal loos is

Dumas

De voorspellingen van onze trendwatcher Artsy Nostrus

Niet om arrogant te doen, zo 2009 ben ik niet, maar ik wijs u er toch op dat mijn voorspelling van februari is uitgekomen: Philip Akkerman heeft een zelfportret geschilderd, zo verklaarde de maestro zelf. Ik bedoel maar, u betaalt mij niet voor niets zo dik. Benieuwd wat er in maart allemaal loos zal zijn? Lees maar even mee.

Musea krijgen emoji’s
De Facebook-emoji’s hebben musea aan het denken gezet: zou het publiek dan toch tot meer in staat zijn dan alleen iets leuk vinden? Om dit scala aan emoties te kunnen uiten, krijgen kunstwerken emoji-knoppen. Er zijn zelfs emoji’s toegevoegd aan de opties van Facebook, omdat kunst naast ‘leuk’ of ‘geweldig!’ ook vaak vervreemdend of verontrustend is of je, zo beweren critici graag, ‘op een andere manier naar de werkelijkheid laat kijken’. De emoji ‘vervreemdend’ zal eruitzien als het gezicht van Daan Roosegaarde in College Tour nadat hij het filmpje met Tracy Metz heeft gezien. De ‘verontrustend’-emoji lijkt verdomd veel op het gezicht van Roosegaarde nadat hij Filemon Wesselink heeft aangehoord. En de emoji ‘ik kijk hierdoor anders naar de werkelijkheid’ is gemodelleerd naar het smoelwerk van Roosegaarde na de opbouwende kritiek van wetenschapper Bob Ursem. Voor wie vooral met veel vragen achterblijft na het bekijken van een kunstwerk is een Twan Huys-emoji in ontwikkeling.

Solo wordt duo
Steeds meer kunstenaars zullen in maart hun oeuvre gaan delen, om zo hun ecologische voetafdruk te verkleinen. Zoals altijd hadden de queer kunstenaars deze trend al decennia eerder aan zien komen, denk aan Gilbert & George, en in Nederland Gil & Moti en MariaMaria. Ook aardig wat broers en zussen deden het al met z’n twee, zoals Liesbeth en Angelique, de Chapmannetjes, Carlo & Irene en natuurlijk Viktor & Rolf. Binnenkort zal geen enkele kunstenaar meer solo gaan. Sharing is caring. En een solocarrière is superineffectief en milieubelastend! Het bedenken van een nieuwe kunstenaarsnaam wordt misschien wel lastig. Hopelijk komen Roni Hiorns en Roger Horn daar wel uit, net als Mark Wanders en Marcel Manders. 
En laten Renzo Martens, Jonas Staal en Tinkebell zich nu eens gezamenlijk druk maken om dezelfde ellende in de wereld, in plaats van zich ieder apart over een apart stukje ellende op te winden. Stel je toch eens voor wat dat aan air miles zal schelen. En waarom zitten er eigenlijk zoveel schilders bij galerie Onrust? Ga gewoon samen verder, als één superüberschilder. Maar pas op: trio’s verwacht ik pas in de zomer.

Nieuwe tekening Marcel van Eeden
Marcel van Eeden, zoiets voel ik aankomen, zal deze maand een nieuwe tekening maken en die zal hij baseren op – nu komt het – een foto, illustratie of advertentie van vóór zijn geboortejaar 1965. Voorspellen blijft een risky business, maar hier durf ik m’n schoonmoeder gerust om te verwedden. Dit hangt gewoon ongelooflijk sterk in de lucht, dat heeft met de Zeitgeist te maken en natuurlijk met Mercurius die in retrograde is. Misschien maakt hij zelfs wel meerdere tekeningen, maar sowieso dus gebaseerd op beeldmateriaal van vóór zijn geboorte. Het klinkt nu misschien wat vreemd, maar hou er maar vast rekening mee.

En zo zit het, zoals de nieuwe Rijdende Rechter zegt. Geniet van alle schrikkelkunst vandaag, ik voorspel dat u het volgend jaar zonder zult moeten doen. Tot volgende maand!

Artsy Nostrus

Nijntje ontdekt op schilderij Jheronimus Bosch

01_nijntje landloper

Het Bosch Research and Conservation Project heeft gisteren hun zoveelste ontdekking bekend gemaakt. Op het schilderij De Landloper van Museum Boijmans Van Beuningen blijkt Nijntje te staan.

Projectcoördinator Matthijs Ilsink: “Het is een van de meest interessante ontdekkingen die we hebben gedaan. Internationaal gezien is Nijntje een stuk bekender dan Jheronimus Bosch, dus de waarde van dit schilderij zal hiermee aa02_detail nijntjenzienlijk stijgen.” Ontdekker Luuk Hoogstede vult aan: “Al eeuwenlang is men aan het speculeren over de herkomst van de bijzondere beestjes en monsters die Bosch schilderde. Het is heel bijzonder dat we nu met zekerheid kunnen vaststellen dat ook een cultfiguur als Nijntje de schilder heeft geïnspireerd.”

Het Nijntje Museum heeft direct volgend op het nieuws een claim ingediend bij Museum Boijmans Van Beuningen. Nijntjes museumdirecteur Edwin Jacobs wilde telefonisch reageren: “Hier is het copyright van Dick Bruna in het gedrang. Dit schilderij moet nu direct aan onze collectie worden toegevoegd, dat is evident. Bovendien verwachten we een gigantische schadevergoeding van het Boijmans.”

Sjarel Ex, directeur van Museum Boijmans Van Beuningen, zegt zich geen zorgen te maken over de eisen: “Ik ben voor Nijntje niet bang hoor. En voor Edwin ook niet. Als je goed naar het schilderij kijkt zul je zien dat Nijntje niet de enig03_detail 2e bekende figuur is.
In de deuropening sta ikzelf namelijk, verkleed als soldaat, koddig hè? Er is ook nog zoiets als portretrecht, geef dat maar door aan Nijntje, als je haar spreekt.”

Nijntje zelf was voor commentaar gistermiddag helaas niet beschikbaar. Volgens haar vader Papa Pluis was zij zelfs de gehele dag niet thuis. Mogelijk ging ze in een opwelling naar de Bossche Bosch-tentoonstelling.

PVV: ‘Geef Oekraïners kunst als oprotpremie’

Depot

De PVV bestaat vandaag tien jaar en vierde het jubileum dit weekend uitbundig met feestelijke activiteiten zoals koekhappen, kielhalen en spijkerpoepen. Vandaag dient de partij bovendien een voorstel in om Oekraïners een kunstwerk mee te geven als vertrekpremie.

PVV-kamerlid Sietse Fritsma, verantwoordelijk voor asielzaken, was beschikbaar om tijdens de festiviteiten uitleg te geven. Terwijl hij met een verbeten uitdrukking op zijn gezicht probeerde zijn spijker in een lege melkfles te mikken vertelde hij: “Uit onderzoek van de Volkskrant bleek donderdag wat wij al veel langer roepen: onze musea staan stampvol met rotzooi die niemand wil zien. Ze raken het aan de straatstenen niet kwijt! Ondertussen raakt ons land overspoeld met Oekraïners die een oprotpremie willen opstrijken. Wij van de PVV zeggen daarom: één en één is drie.”

Een kunstwerk uit een museumdepot zal Oekraïners veel eerder stimuleren om vrijwillig naar hun land terug te keren, dan de huidige vertrekpremie van € 1.950,-, aldus Fritsma. Zaklopend vervolgde hij: “Je moet het zo zien: wij kunnen niets met die bagger, maar in Oekraïne weten ze er wel raad mee. Uit onafhankelijk onderzoek door de PVV is gebleken dat je met een beetje een fatsoenlijk schilderij inclusief lijst een week lang de kachel kunt laten branden. Iedereen heeft kunnen zien hoe ze in Oost-Europa op onze kunst zitten te azen: een paar jaar geleden waren het toch ook Roemenen of Polen of zoiets die de Kunsthal kwamen leegroven om de buit vervolgens af te laten fikken?”

De geboren Fries ging daarna koekhappen waardoor de rest van zijn betoog helaas niet te verstaan was. De musea en het Instituut Collectie Nederland (ICN) waren dit weekend niet aanwezig op de PVV-fuif en hebben we dus niet om een reactie kunnen vragen.

Jan De Cock nieuwe columnist NRC Handelsblad

Schermafbeelding 2016-02-17 om 16.23.19

De Belgische kunstenaar Jan De Cock gaat columns schrijven voor NRC Handelsblad. Dat liet hoofdredacteur Peter Vandermeersch gisteravond weten via Twitter: “Jan De Cock, welkom! Binnenkort in uw NRC #kunstcolumns #JDC #jenesuispasplusfragile”. De columns van De Cock zullen in de plaats komen van de columns van Georgina Verbaan en Youp van ‘t Hek. Vandermeersch verklaart: “Geen enkele lezer kon die twee columnisten nog van elkaar onderscheiden, tijd voor een nieuw geluid.”

Het aantreden van De Cock als stercolumnist van de krant is een reactie op het ‘burgermanifest’ van de kunstenaar, waarin hij zijn beklag doet over ‘het doodzwijgen van cultuurproducenten’ door de media en ‘de strategie om duizenden paginas (sic) en minuten te spenderen aan vreemdelingen die het land binnenstromen, maar geen seconden meer over hebben voor onze inlandse culturele elite, wij vreemden’.

Vandermeersch ziet hierin bevestigd wat hijzelf al langere tijd dacht: “Ik had het zelf kunnen schrijven, zo’n manifest, als ik een borrel op zou hebben bijvoorbeeld. Maar daar heb ik het helaas te druk voor omdat ik zo vaak bij De Wereld Draait Door moet aanschuiven om de Eerste Wereldoorlog uit te leggen.” Wat hij er zo goed aan vindt? “Als Jan schrijft dat het resultaat van de vele golven van restyling binnen de media een fiasco is, dan kan ik dat alleen maar beamen. Kijk maar naar het vernieuwde Parool, dat ziet er gewoon niet uit. En laten we niet vergeten: het analoge is aan de kant geschoven voor het digitale, ondanks de wetenschap dat negatief-positief pellicule de enige overlevende drager is, ook daarin heeft Jan absoluut een punt.”

Dat De Cocks tirade ietwat onbeholpen is geschreven en volgens menigeen ‘kant noch wal’ raakt, deert Vandermeersch geenszins. “Johan Cruijff schrijft in zijn wekelijkse columns voor de Telegraaf tamelijk seniele onzin, die niemand begrijpt, maar waar iedereen het vervolgens wél de hele tijd over heeft. Die JC-rol als voetbalorakel zie ik bij NRC weggelegd voor JDC, maar dan voor kunst.”

De Cock weet al precies waar zijn eerste column over zal gaan: “Ik ga mij allereerst eens rigoureus kwaad maken over het feit dat Vandermeersch mij benaderde voor deze job. Daarna zal ik hem, en alle onnozele NRC-lezertjes erbij, faliekant geven wat ze willen: kitsch, esthetische verwaarlozing, fokking maatschappelijke marginalisatie van de kunsten met prijsdalingen als gevolg voor echte schoonheid!”

Rudi Fuchs wil nog altijd niet met Ans Markus op de foto

Kunstdiner

In het komende seizoen van EO-programma Het Familiediner zal een aflevering gewijd zijn aan de Nederlandse kunstwereld. Zo laat de EO weten in een persbericht. In het populaire tv-programma gaat presentator Bert van Leeuwen op pad om gebroken families te helpen weer tot elkaar te komen. De EO kreeg door de jaren heen echter vele verzoeken vanuit de kunstwereld om te komen bemiddelen in uit de hand gelopen vetes. In de speciale uitzending, getiteld Het Kunstdiner, zal Bert van Leeuwen kunstenaars, curatoren en critici die elkaars bloed wel kunnen drinken, uitnodigen om aan te schuiven bij een gezamenlijk ‘goedmaak-diner’.

Bij wie de presentator langsgaat en of zijn zalvende charme positief zal uitpakken, daarover wil de EO nog weinig kwijt. “De opnames hebben inmiddels plaatsgevonden, maar er wordt nog druk gemonteerd,” aldus een woordvoerder. “Ik kan wel verklappen dat het een bijzondere aflevering wordt, heftig ook, we hebben nog nooit zoveel obscene gebaren moeten blurren en godslasterende verwensingen weg moeten bliepen. Dan merk je dat creatieve mensen zich heel goed kunnen uiten.”

Op Art Rotterdam werd afgelopen week druk gespeculeerd over het programma. Iemand beweerde dat Lorenzo Benedetti tijdens de opnames spaghetti zou hebben gekookt voor Alexandra van Huffelen. Marlene Dumas en Rob van Koningsbruggen zouden samen in een shisha lounge gesignaleerd zijn, Danh Vo en Bert Kreuk bij een snackmuur van de FEBO. En Marina Abramović en Ulay zouden zwijgend een veganistische quiche hebben verorberd. Deze geruchten konden echter niet worden bevestigd.

Wie in ieder geval wél meedoet, is Ans Markus. Zij nam zelf contact op met de redactie van FC Kunst om te vertellen over haar avonturen in Het Kunstdiner. Bert van Leeuwen stond voor de uitdaging haar te verzoenen met Rudi Fuchs. Het steekt de kunstenares nog steeds dat Fuchs haar in het verleden consequent negeerde. Markus, inmiddels alom geprezen, werd ooit verguisd als ‘societyschilderes’: “Het kunstwereldje zag me niet staan, alsof ik een melaatse was. Rudi Fuchs, toen directeur van het Stedelijk Museum, wilde niet eens met mij op de foto.”

Helaas voor Markus leverde de bemiddelingspoging van Bert van Leeuwen dit keer niets op. FC Kunst belde met Fuchs en die laat weten: “Ik wil nog steeds niet met Ans Markus op de foto.”

Jet Bussemaker: tegen sabotage en doping op kunstacademies

Kwasten

Met de eindexamens in zicht maakt OC&W-minister Jet Bussemaker haar jaarlijkse ‘peptalktour’ langs de Nederlandse kunstacademies. Volgens de minister is het een van haar belangrijkste taken: “Die kinderen kunnen echt wel een oppepper gebruiken. Ik zie dat ze bijna allemaal het SER-rapport hebben gelezen en zich, terecht, grote zorgen maken om hun toekomst.”

Volgens Bussemaker is de sfeer op de academies ‘nog grimmiger’ dan ze gewend is. In haar toespraak benadrukte ze dat sabotage, hoewel het jarenlang is gedoogd, eigenlijk niet is toegestaan. Bussemaker vertelde de studenten: “We kennen natuurlijk allemaal de verhalen van Wim T. Schippers die in Ger van Elks schoenen piste, zodat Van Elk op vieze sokken zijn eindexamen moest afraffelen, maar dat soort gedrag is eigenlijk niet in orde.”

Via de opleidingscoördinatoren kreeg Bussemaker ‘sterke signalen’ dat het aantal meldingen van sabotage sinds de bezuinigingen van Halbe Zijlstra is toegenomen. Een van de schrijnendste gevallen werd bekend als ‘het performance incident’, dat plaatsvond op de Gerrit Rietveld Academie in Amsterdam in 2013. Toen studeerde Boris Verbeeck af met heel mooie en verkoopbare abstracte schilderijen van een paar vierkante meters per stuk.

Verbeeck vertelt telefonisch vanuit het callcenter waar hij werkt: “Tijdens de eindexamenexpositie kwam een belangrijke galeriehouder de schilderijen bekijken. Juist op dat moment ging een medestudent onaangekondigd een naakte performance doen, precies voor mijn grootste doek!” De medestudent, die geen ervaring in performancekunst had, maar kennelijk wel aanleg, wordt inmiddels door de galeriehouder vertegenwoordigd. Verbeeck verkoopt tegenwoordig heel redelijk geprijsde vitrage en overgordijnen via de telefoon.

Een andere zorg van Bussemaker is het gebruik van doping op de academies. Een groot aantal kunststudenten leeft op goedkope energydrinks, alcohol en sigaretten. Dat levert volgens de minister een ‘oneerlijke voorsprong’ op ten opzichte van studenten die een burgerlijk dieet volgen. Om dit aan de kaak te stellen laat zij de kantines van de kunstacademies nakijken door de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit. Het onderwerp doping ligt nog zo gevoelig dat ze er in haar toespraak geen aandacht aan heeft besteed. “Misschien doe ik dat volgend jaar,” mijmert ze, terwijl ze charmant een trekje van haar sigaret neemt en in één teug haar rode port achterover klokt.

Art Rotterdam weert rode stippen

van nelle vooraanzicht

De bekende rode stip, het stickertje dat galeriehouders naast een kunstwerk plakken om aan te geven dat het betreffende werk verkocht is, zal dit jaar nergens te zien zijn op Art Rotterdam. De nieuwe hoofdsponsor van de internationale kunstbeurs, het boekingsbureau Rocket Agency & Events, heeft bedongen dat de rode stip vervangen wordt. Fons Hof, directeur van Art Rotterdam, licht telefonisch toe: “Kunst is entertainment, dat realiseren de mensen zich onvoldoende. En we wilden die entertainment-factor en ook de connectie met de Rotterdamse cultuurgeschiedenis in deze editie net wat breder uitrollen.”

Ter vervanging van de rode stickertjes krijgen galeriehouders kleine plakplaatjes met het hoofd van Lee Towers. De groene stip, die aangeeft dat iemand een optie op een werk heeft, wordt vervangen door een stickertje met het hoofd van Bart Chabot.

Een aantal galeries heeft aangegeven het niet eens te zijn met dit nieuwe protocol en is het gelegenheidscollectief ‘NO STICKER, NO GLORY’ begonnen. Juliètte Jongma, van de gelijknamige galerie uit Amsterdam, heeft besloten uit protest verschillende kleuren kauwgom te gebruiken om aan te geven welke werken verkocht zijn. Galerie Dürst Britt & Mayhew uit Den Haag kiest voor My Little Pony-plakplaatjes en de Amsterdamse Galerie Fons Welters zorgt voor stickers van boerderijdieren. Fons Welters: “Toevallig heb ik thuis lades vol liggen, ik begon ze al te verzamelen toen ik nog landbouwer was in Munstergeleen. Ik kan er eindelijk eens mijn woede mee uiten.”

Hof reageert: “Het is puur gekissebis, heel typisch voor de Nederlandse kunstwereld om meteen zo’n kliekje te vormen. En kinderachtig is het ook. Het is maar afwachten of ze volgend jaar wel door de ballotage komen, ik kan ook heel kinderachtig zijn als het nodig is.” Volgens Hof zijn de buitenlandse deelnemers veel inschikkelijker: “Zij begrijpen die entertainment-factor beter, al kennen ze Lee Towers meestal niet.”

Lee Towers, een van de graag geziene VIP’s van de beurs, laat via zijn management, Rocket Agency & Events, weten blij te zijn dat er eindelijk een beetje reuring is op Art Rotterdam, want “met alleen een rijkdom aan jonge kunst en een uitgebalanceerde mix van commerciële en niet commerciële presentaties onderscheid je je als kunstbeurs echt niet van je vermiljonairde buitenlandse concurrenten.”

Daan Roosegaarde maakt innovatieve ballenbak voor de Kunsthal

AMSTERDAM-KROKUSVAKANTIE-BALLENBAK

De Kunsthal in Rotterdam krijgt per 1 maart een innovatieve ballenbak. De installatie Bouncing Balls Revisited van Daan Roosegaarde bevat balletjes gemaakt van gerecycled plastic gevuld met nucleair afval. Mariëlle Waalzijde, hoofd marketing en communicatie van de Kunsthal: “Een museumbezoek draait tegenwoordig al lang niet meer om de kunst, het is een experience geworden, een totaalbeleving. Uit onderzoek is gebleken dat kinderen hier een zeer verstorende werking op hebben. Mensen van wie de kinderen toch zijn meegekomen, bieden wij nu een bijzondere faciliteit om hen tijdelijk op te vangen.”

Bouncing Balls Revisited is Roosegaardes meest recente innovatie: “Radioactiviteit inspireert mij enorm, altijd al, alleen had ik nooit eerder de link gelegd met de jeugd. Maar de jeugd heeft de toekomst, dus eigenlijk is dit totaal vanzelfsprekend.” De balletjes zijn met de hand vervaardigd in een fabriek in Bangladesh die speciaal is ingericht om weeskinderen een zinnige dag- en nachtbesteding te geven, ze zijn gemodelleerd naar de kunstenaar. Roosegaarde: “Nucleair afval wordt nog altijd een beetje gezien als het pukkelige eendje onder de afvalsoorten. Geheel ten onrechte. Na een bezoek aan Bouncing Balls Revisited zullen kinderen nog minstens 79 uur licht geven, hartstikke handig in het donker.”

Bezoekers van de Kunsthal hoeven niet te vrezen dat hun audiotours voortaan door huishoudelijke ballenbak-mededelingen worden verstoord. Waalzijde: “De kinderen zijn na afloop op te halen in de gift shop. Je krijgt ze terug wanneer jij wilt. Als je rekening houdt met de wensen van het kind creëer je narcisten en verstoor je bovendien de totaalbeleving.” Ouders die bang zijn dat hun kroost per ongeluk een balletje inslikt, stelt Roosegaarde graag gerust: “Ikzelf doe iedere ochtend plutoniumvlokken door mijn muesli en ik douche al jaren met gammastralen. In het laboratorium bleek dat het verouderingsproces in mijn lichaam compleet is stilgevallen. Geniaal toch?!”

Wat u kunt verwachten in de maand februari

Feb

Voorspellingen van onze trendwatcher Artsy Nostrus

Wit = no go
Wit is in februari het tegenovergestelde van wat geel was in januari: een absolute no go. Kunstenaars, vermijd dus de kleur wit in schilderijen, beelden of wat je ook maakt. Witte monochromen zijn al helemaal uit den boze, die kunnen de mensen na al die herman de vries-, ZERO- en Jan Schoonhoven-tentoonstellingen echt niet meer hachelen. Nee, bonte kleuren – maar wel mat, niet shiny – zijn deze maand helemaal terug van weggeweest. Dat komt goed uit, want ze zijn een voorwaarde om aangekocht te worden door de AkzoNobel Art Foundation. En wie wil er nou niet exposeren in de Essential Art Space, die veredelde autoshowroom van AkzoNobel op de Amsterdamse Zuidas?

Veel meer & meer bedekt naakt
Het bedekken van naakte beelden in de Capitolijnse Musea in Rome, vanwege het bezoek onlangs van de Iraanse president Hassan Rohani, was een enorme hit en gaat deze maand beslist navolging krijgen. Onder meer het Rijksmuseum zal aankondigen één of twee keer per maand speciale ‘moslimdagen’ te organiseren. Naakt dat door mensen met een islamitische achtergrond als ‘aanstootgevend’ ervaren zou kunnen worden, zoals de ontblootte onderarmen van Vermeers Melkmeisje, zal op die dagen met lapjes, doeken of bekistingen aan het oog worden onttrokken.
Tegelijkertijd zal de kans om in een museum met échte blote vrouwen geconfronteerd te worden significant toenemen. Wat de Luxemburgse kunstenaar Deborah de Robertis onlangs in het Musée d’Orsay deed, uit de kleren gaan en naakt poseren voor Manets Olympia, was immers zo’n aangename geste dat het naar verwachting vele andere vrouwen op hetzelfde idee zal brengen. Zeker als vanaf 19 februari de tentoonstelling ‘Lichte zeden’, tot voor kort in Musée d’Orsay, te zien zal zijn in het Van Gogh Museum.
Kleine slag om de arm: plus en min moet je soms tegen elkaar wegstrepen, dus héél misschien waaien beide trends wel over.

Het volgende schilderij van Philip Akkerman
Zoals bekend komen voorspellingen zestig procent van de tijd altijd uit, dus het blijft een risky business, zelfs voor iemand als ik, die er toch dik voor wordt betaald. Niettemin zijn er, afgaande op de recente ontwikkelingen op de Aziatische beurzen, de vluchtelingencrisis in Europa en tegen het licht van de recente gevallen van agressie jegens vrouwen, jegens critici van het regime in Ethiopië en jegens de ex van Emile Ratelband, genoeg aanwijzingen om te kunnen voorspellen dat het volgende schilderij van Philip Akkerman een zelfportret wordt.

Tot volgende maand!

Artsy Nostrus